Biuro prasowe

Właściwa dieta w leczeniu onkologicznym

19.8.2015

Centrum Radioterapii Amethyst wprowadziło dla pacjentów możliwość konsultacji ze specjalistą dietetykiem opracowującym dla nich optymalną dietę. Właściwe odżywianie jest jednym z kluczowych czynników wspierających leczenie i poprawiających tolerancję na radio- czy chemioterapię.

Z Centrum Radioterapii Amethyst współpracuje dr Dominika Mękal, która specjalizuje się w żywieniu w chorobach nowotworowych, ale także m.in. w niedożywieniu, cukrzycy, chorobach nerek, serca, tarczycy, żywieniu dzieci i kobiet w ciąży. Dla pacjentów ośrodka prowadzi indywidualne konsultacje odnośnie właściwego odżywiania w trakcie radioterapii oraz chemioterapii. Leczeniem żywieniowym w chorobach nowotworowych zajęła się z przyczyn osobistych, gdy zachorował jej tata.

- Osobiście byłam zaangażowana w walkę z tą chorobą. Widziałam, jak podwyższony katabolizm potrafi zmieniać ciało chorego podanego intensywnemu leczeniu nowotworowemu, jak bardzo szybko, nawet pomimo  spożywania posiłków,  zmniejsza się masa jego ciała i skład – mówi dr Mękal. -  Pacjenci często muszą borykać się sami z powikłaniami, na takich oddziałach rzadko można szukać wsparcia  u dietetyka.

Teraz regularnie spotyka się z chorymi i ich rodzinami w Centrum Radioterapii Amethyst. Doradza, jak układać pełnowartościową dietę uwzględniającą ich samopoczucie, obecny stan i potrzeby organizmu. Do tej pory skonsultowała w Centrum Radioterapii Amethyst około 200 chorych. Prawie każdy z nich miał jakiś problem związany z przyjmowaniem pokarmów. Pacjenci z nowotworami głowy i szyi poddani radioterapii mają kłopoty np.  z przyjmowaniem pokarmów kwaśnych, często jedzenie wywołuje u nich ból. Podobnie jest z osobami po przeszczepach w obrębie twarzy, ust - bezpośrednio po operacji występują problemy z otwieraniem ust, przyjmowaniem pokarmu, często jedzenie sprawia wiele trudności. Dlatego ci pacjenci powinni przejść na płynną dietę i lekkie produkty, dania ani gorące, ani zimne, nie pikantne. Jednak najczęściej z pomocy dr Mękal korzystają osoby walczące z nowotworami szyjki macicy oraz piersi, poddawane radioterapii oraz często chemioterapii.

- W trakcie radioterapii pacjenci powinni unikać pewnych grup produktów, potraw ciężkostrawnych, surowych warzyw, owoców, surowego mleka. Natomiast chorzy często, zanim trafią do mnie, spożywają bardzo duże ilości tych produktów w trakcie radioterapii i są zdziwieni, gdy o tym słyszą  – podkreśla dr Mękal.

U części pacjentów w trakcie leczenia rozwija się ciężkie niedożywienie spowodowane brakiem apetytu czy smaku. Wiążące się z chorobą i stosowaną terapią wyższe zapotrzebowanie na energię, które nie jest uzupełniane, doprowadza do szybkiego spadku masy ciała i utraty masy mięśniowej. A to oznacza dla chorego nie tylko mniej sił do walki z nowotworem i większe ryzyko infekcji oraz gorsze rokowania, ale także wiele powikłań i dłuższy pobyt w szpitalu. Według danych National Cancer Institut  nawet do 40% chorych umiera nie z powodu choroby nowotworowej, a z niedożywienia. Inne raporty prognozują, że w 2020 roku u co czwartej osoby może wystąpić nowotwór. Według Dominiki Mękal kluczowa jest zarówno profilaktyka, jak i jak najszybsze zdiagnozowanie chorych zagrożonych niedożywieniem lub niedożywionych. Pozwoli to polepszyć jakość życia pacjentów, zmniejszyć ryzyko powikłań i śmiertelność oraz ograniczyć koszty leczenia.

 

Zalecenia żywieniowe dla chorych na nowotwory – najważniejsze rady  dr Dominiki Mękal:

-  Zawsze należy podchodzić do chorego indywidualnie, każda osoba może borykać sie z innymi problemami żywieniowymi, brakiem apetytu, suchością w jamie ustnej,  biegunkami, zaparciami, wzdęciami. Odpowiedni dobór pewnych produktów i ograniczenie tych, które mogą nasilać te dolegliwości, jest sednem wspomagania żywieniowego chorych podanych intensywnemu leczeniu nowotworowemu.

Generalnie powinna to być dieta wysokokaloryczna i wysokobiałkowa. Warto zwiększyć ilość produktów, które są źródłem pełnowartościowego białka, takich jak jaja, przetwory mleczne, chude ryby. Osoby nietolerujące mleka  powinny zastępować je w diecie fermentowanymi produktami mlecznymi, tj. jogurtami, serami,  a te, które źle czują się po spożyciu surowych warzyw i owoców, powinny je spożywać pod postacią produktów gotowanych, musów, pieczone - ważne, aby nie wykluczać ich ze swojej diety.

Jeśli pacjenci borykają się z utratą apatytu i spadkiem masy ciała, powinni starać się w małej porcji posiłku dostarczyć dość sporą ilość kalorii. Można to uzyskać poprzez dodawanie do zup np. masła, oleju, jogurtu, śmietany. Ważne, aby wyeliminować z diety tłuste i smażone produkty, które są długo trawione w przewodzie pokarmowych.

Chorzy powinni starać się spożywać ok. 5 posiłków dziennie, powinny one mieć odpowiednią konsystencję – np. część chorych na nowotwory głowy i szyi nie jest wstanie spożywać posiłków w formie stałej. U osób mających trudności z przyjmowaniem posiłków w formie doustnej oraz tych,  u których w krótkim czasie dochodzi do szybkiej utraty masy ciała,  należy rozważyć żywienie drogą dojelitową lub pozajelitową w celu zmniejszenia ryzyka rozwoju niedożywienia.

Istnieje gama produktów żywieniowych, które zawierają duże ilości przeciwutleniaczy. Ich spożycie zmniejsza ryzyko rozwoju choroby nowotworowej lub nawrotu (kapustowate, rośliny czosnkowe, zielona herbata, owoce i warzywa). Są też produkty, których wysokie spożycie lub braki w diecie ma działanie karcynogenne, zwiększające ryzyko rozwoju nowotworu. Wiemy np., że spożywanie małej ilości błonnika pokarmowego jest istotnym czynnikiem rozwoju nowotworu jelita grubego, często występującego  u  mężczyzn po 45 roku życia. Dlatego tak istotne jest dbanie o prawidłową dietę, także przez osoby zdrowe.

 

Dominika Mękal  jest absolwentką Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, a doświadczenie w zawodzie zdobyła m. in. w Klinice Chorób Wewnętrznych i Gastroenterologii Szpitala MSWiA, w Katedrze i Klinice Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Onkologicznej Szpitala SPCKK oraz w Instytucie - Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka  oraz prowadząc 6-letnie indywidualne poradnictwo dietetyczne. Wielokrotnie wyróżniana za wkład w rozwój dietetyki m.in. przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego, Dojelitowego i Metabolizmu. Jest nie tylko autorką licznych publikacji naukowych i ekspertem ds. żywienia, ale także wykładowcą Medycznego Centrum Kształcenia Podyplomowego Uniwersytetu Jagiellońskiego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

« wróć do listy komunikatów prasowych